AI తో మనకు కావలసింది తెలివి మాత్రమే కాదు, ఒక “నేస్తం” కూడా!

GPT-5.1 వచ్చేసింది! ఇది ఎందుకు అంత స్పెషల్? టెక్నాలజీ ప్రపంచాన్ని, ముఖ్యంగా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ను దగ్గరగా గమనిస్తున్న మనందరికీ ఇది ఒక పెద్ద పండగ లాంటి వార్త. OpenAI, అంటే మనందరికీ ChatGPT ని పరిచయం చేసిన సంస్థ, ఇప్పుడు AI రంగంలో మరో భారీ ముందడుగు వేసింది. దాని పేరే “GPT-5.1”.
“అదేంటి, GPT-5 వచ్చి కొద్దికాలమే అయ్యింది కదా, అప్పుడే 5.1 ఎందుకు?” అని మీరు అనుకోవచ్చు. ఇది కేవలం ఒక చిన్న నంబర్ మార్పు మాత్రమే కాదు. ఇది AI తో మనం మాట్లాడే విధానాన్ని, అది మనకు స్పందించే తీరును పూర్తిగా మార్చేసే ఒక ముఖ్యమైన ప్రయత్నం.
గతంలో AI మోడల్స్ (GPT-4o లేదా GPT-5) అద్భుతమైన తెలివితేటలను చూపించాయి. మనం అడిగిన ఏ ప్రశ్నకైనా సమాధానాలు ఇచ్చాయి, కోడ్ రాశాయి, వ్యాసాలు రాశాయి. కానీ, చాలా మంది యూజర్లకు ఒక చిన్న వెలితి ఉండేది. AI కొన్నిసార్లు చాలా “రోబోటిక్” గా, అంటే ఒక యంత్రంలా, మన భావాలను పట్టించుకోకుండా, కేవలం సమాచారాన్ని మాత్రమే ఇస్తున్నట్లు అనిపించేది.
OpenAI ఈ ఫీడ్బ్యాక్ను చాలా సీరియస్గా తీసుకుంది. “AI కేవలం తెలివైనదిగా ఉంటే సరిపోదు, అది మనతో మాట్లాడటానికి హాయిగా (enjoyable to talk to) కూడా ఉండాలి” అనే నినాదంతో ఈ కొత్త అప్డేట్ను విడుదల చేసింది.
GPT-5.1 అనేది కేవలం తెలివితేటల (Intelligence) మీద మాత్రమే కాకుండా, AI యొక్క “సంభాషణ శైలి” (Communication Style) మరియు “వ్యక్తిత్వం” (Personality) మీద కూడా దృష్టి పెట్టింది.
ఈ ఆర్టికల్లో, GPT-5.1 అంటే ఏమిటి? ఇందులో ఉన్న రెండు శక్తివంతమైన కొత్త మోడల్స్ (“Instant” మరియు “Thinking”) ఏంటి? అవి మన రోజువారీ పనులను ఎలా సులభతరం చేస్తాయి? మరియు అందరూ మాట్లాడుకుంటున్న ఆ “పర్సనాలిటీ” ఫీచర్ ఏమిటి? అనే విషయాలను, బిగినర్స్ కు కూడా సులభంగా అర్థమయ్యేలా, వివరంగా తెలుసుకుందాం.
రెండు మెదడులు, ఒకే AI: GPT-5.1 Instant మరియు GPT-5.1 Thinking
ఈ అప్డేట్లో అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన మరియు విప్లవాత్మకమైన మార్పు ఇదే. OpenAI ఇప్పుడు మనకు ఒకే మోడల్ కాకుండా, మన అవసరాన్ని బట్టి పనిచేసే రెండు విభిన్నమైన, శక్తివంతమైన మోడల్స్ను పరిచయం చేస్తోంది. అవే:
-
GPT-5.1 Instant (ఇన్స్టంట్)
-
GPT-5.1 Thinking (థింకింగ్)
ఈ రెండింటికీ తేడా ఏమిటో సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి, మన నిజ జీవితం నుండి ఒక ఉదాహరణ తీసుకుందాం.
మనకు ఒక సమస్య వచ్చినప్పుడు, మనం ఇద్దరు స్నేహితులను సంప్రదిస్తాం అనుకుందాం.
-
ఒకరు: చాలా చురుకైనవారు (Instant). మనం చెప్పిన వెంటనే స్పందిస్తారు. “వెంటనే ఒక ఐడియా చెప్పు” అనగానే టక్కున ఒక సలహా ఇస్తారు. చిన్న చిన్న పనులకు, సరదాగా మాట్లాడటానికి వీరు పర్ఫెక్ట్.
-
రెండవ వారు: చాలా లోతుగా ఆలోచిస్తారు (Thinking). “కొంచెం సమయం ఇవ్వు, దీని గురించి పూర్తిగా ఆలోచించి చెబుతా” అంటారు. సమస్యను విశ్లేషించి, వివరంగా, ఖచ్చితమైన పరిష్కారం ఇస్తారు.
ఇప్పుడు GPT-5.1 కూడా సరిగ్గా ఇదే చేస్తోంది.

1. GPT-5.1 Instant: మీ చురుకైన, సరదా స్నేహితుడు
ఈ “ఇన్స్టంట్” మోడల్ పేరులోనే ఉన్నట్లు, ఇది చాలా వేగవంతమైనది. ఇది రోజువారీ పనుల కోసం, వేగవంతమైన సంభాషణల కోసం రూపొందించబడింది.
-
“Warmer and more conversational” (వెచ్చదనం మరియు సంభాషణ): ఇది ఈ మోడల్ యొక్క ముఖ్య లక్షణం. ఇది మీతో ఒక స్నేహితుడిలా, మరింత మానవత్వం ఉన్నట్లుగా (empathetic) మాట్లాడుతుంది. “రోబోట్” లా కాకుండా, కొంచెం సరదాగా (playful) కూడా స్పందించవచ్చు.
-
“Better at following instructions” (సూచనలను బాగా పాటిస్తుంది): మీరు ఒక ఈమెయిల్ రాయమని, దాన్ని కొంచెం ఫన్నీగా మార్చమని లేదా ఒక ట్వీట్ రాయమని అడిగినప్పుడు, మీరు చెప్పిన సూచనలను ఇది మరింత ఖచ్చితంగా పాటిస్తుంది.
-
ఎప్పుడు వాడాలి?: త్వరగా సమాధానాలు కావాల్సినప్పుడు, బ్రెయిన్స్టార్మింగ్ చేయడానికి, కంటెంట్ రాయడానికి, లేదా సరదాగా మాట్లాడటానికి ఈ మోడల్ అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది. ఇది ChatGPT లో ఎక్కువగా వాడబడే డిఫాల్ట్ మోడల్.
2. GPT-5.1 Thinking: మీ “డీప్ థింకర్” ప్రొఫెసర్
ఈ “థింకింగ్” మోడల్ అసలైన మేధావి. ఇది కష్టమైన మరియు సంక్లిష్టమైన (complex) పనుల కోసం రూపొందించబడింది.
-
“Advanced reasoning” (అధునాతన తార్కికత): దీనికి చాలా లోతుగా ఆలోచించే శక్తి ఉంది. ఇది ఒక సమస్యను విడదీసి, విశ్లేషించి, దశలవారీగా (step-by-step) పరిష్కరించగలదు.
-
“More persistent on complex tasks” (కష్టమైన పనులపై పట్టుదల): ఒకవేళ మీరు చాలా పెద్ద కోడింగ్ సమస్య ఇచ్చినా లేదా ఒక సైంటిఫిక్ కాన్సెప్ట్ గురించి వివరించమన్నా, ఇది మధ్యలో ఆగిపోకుండా, ఆ పని పూర్తయ్యే వరకు పట్టుదలతో పనిచేస్తుంది.
-
“Easier to understand” (సులభంగా అర్థమయ్యేలా): దీని మరో గొప్ప లక్షణం ఇది. ఇది కష్టమైన విషయాలను కూడా, అనవసరమైన టెక్నికల్ పదాలు (jargon) లేకుండా, సామాన్యులకు సైతం సులభమైన భాషలో వివరిస్తుంది.
-
ఎప్పుడు వాడాలి?: మీరు ఒక కొత్త సాఫ్ట్వేర్ కోడ్ రాస్తున్నప్పుడు, ఒక కష్టమైన గణిత సమస్యను పరిష్కరించాలనుకున్నప్పుడు, లేదా ఒక వ్యాపార వ్యూహాన్ని (business strategy) విశ్లేషించాలనుకున్నప్పుడు ఈ మోడల్ మీకు సహాయపడుతుంది.
మరి మనం ప్రతిసారీ ఏ మోడల్ను వాడాలో మనమే ఎంచుకోవాలా? అవసరం లేదు. ఈ సిస్టమ్ వెనుక ఒక “స్మార్ట్ రౌటర్” (GPT-5.1 Auto) పనిచేస్తుంది. మీరు అడిగిన ప్రశ్న యొక్క కాఠిన్యాన్ని బట్టి, అది ఆటోమేటిక్గా “ఇన్స్టంట్” మోడల్ను వాడాలో లేదా “థింకింగ్” మోడల్ను వాడాలో అదే నిర్ణయించుకుంటుంది.
“అడాప్టివ్ రీజనింగ్”: అవసరాన్ని బట్టి ఆలోచించే తెలివి
GPT-5.1 లో ఉన్న మరో అద్భుతమైన కొత్త ఫీచర్ ఈ “అడాప్టివ్ రీజనింగ్” (Adaptive Reasoning). దీన్ని తెలుగులో “పరిస్థితికి తగ్గట్టుగా ఆలోచించే సామర్థ్యం” అని పిలవవచ్చు.
ఇది ఎలా పనిచేస్తుందో చెప్పడానికి ఒక సింపుల్ ఉదాహరణ:
మీరు మీ ఇంట్లో ఒక బల్బు మార్చాలనుకుంటున్నారు. దానికి మీకు పెద్ద ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీ అవసరం లేదు, ఒక చిన్న స్టూల్ లేదా నిచ్చెన ఉంటే చాలు. అదే, మీ ఇంటికి కొత్త ఫ్లోర్ వేయాలనుకుంటే? అప్పుడు మీకు నిపుణులైన మేస్త్రీలు, చాలా సమయం, మరియు చాలా పనిముట్లు కావాలి.
AI మోడల్స్ కూడా ఇంతే. గతంలో, మీరు “2 + 2 ఎంత?” అని అడిగినా, లేదా “విశ్వం ఎలా ఏర్పడింది?” అని అడిగినా, AI రెండింటికీ దాదాపు ఒకే స్థాయి శక్తిని (కంప్యూటింగ్ పవర్) ఉపయోగించేది. ఇది 2+2 లెక్కకు అనవసరమైన శ్రమ.
కానీ ఈ “అడాప్టివ్ రీజనింగ్” వల్ల, GPT-5.1 ఇప్పుడు చాలా తెలివిగా పనిచేస్తుంది.
-
మీరు సులభమైన ప్రశ్న అడిగితే: (ఉదా: “ఈరోజు వాతావరణం ఎలా ఉంది?”) అది తక్కువ శక్తిని (“తక్కువ ఆలోచన సమయం”) ఉపయోగించి, వెంటనే, వేగంగా సమాధానం ఇస్తుంది. ఇది “GPT-5.1 Instant” ద్వారా జరుగుతుంది.
-
మీరు కష్టమైన ప్రశ్న అడిగితే: (ఉదా: “నా వ్యాపారం కోసం 5 సంవత్సరాల మార్కెటింగ్ ప్లాన్ తయారు చెయ్యి”) అది వెంటనే సమాధానం ఇవ్వకుండా, “ఎక్కువ ఆలోచన సమయం” తీసుకుని, లోతుగా విశ్లేషించి, మంచి నాణ్యమైన సమాధానాన్ని ఇస్తుంది. ఇది “GPT-5.1 Thinking” ద్వారా జరుగుతుంది.
దీనివల్ల మనకు లాభం ఏంటి?
-
వేగం: చిన్న చిన్న ప్రశ్నలకు జవాబులు చాలా వేగంగా వస్తాయి.
-
నాణ్యత: కష్టమైన ప్రశ్నలకు మరింత నాణ్యమైన, లోతైన జవాబులు వస్తాయి.
-
ఖర్చు: అనవసరంగా శక్తి (tokens) వృధా కాదు. ఇది యూజర్స్కి కూడా దీర్ఘకాలంలో మేలు చేస్తుంది.

AI కి ఇకపై ఒకటే ముఖం కాదు: మీ మూడ్కు తగ్గట్టుగా “పర్సనాలిటీ”
ఇక అసలు విషయానికి వద్దాం. ఇదే ఆ ఫీచర్, దీని గురించి అందరూ మాట్లాడుకుంటున్నారు. గతంలో AI ఎప్పుడూ ఒకేలా “న్యూట్రల్” గా మాట్లాడేది. కానీ ఇప్పుడు, AI మీతో ఎలా మాట్లాడాలో మీరే నిర్ణయించుకోవచ్చు.
మీరు మీ స్నేహితుడితో మాట్లాడినట్లు, మీ బాస్తో మాట్లాడరు. మీ బాస్తో మాట్లాడినట్లు, మీ కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడరు. ఒక్కో సందర్భానికి ఒక్కో రకమైన టోన్ (Tone) వాడతాం. ఇప్పుడు ChatGPT లో కూడా అదే సౌలభ్యం వచ్చింది.
-
Default: సాధారణమైన, బ్యాలెన్స్డ్ స్టైల్.
-
Professional (వృత్తిపరమైన): ఆఫీస్ పని, ఈమెయిల్స్, లేదా రిపోర్టుల కోసం. AI చాలా ఫార్మల్గా, సీరియస్గా స్పందిస్తుంది.
-
Friendly (స్నేహపూర్వక):స్నేహితుడిలా పలకరిస్తుంది.
-
Candid (నిష్కపటమైన): ఏది దాచుకోకుండా, సూటిగా, స్పష్టంగా సమాధానం ఇస్తుంది.
-
Quirky (కొంచెం విచిత్రమైన/సరదా): కాస్త ఫన్నీగా, ఊహించని విధంగా, క్రియేటివ్గా సమాధానాలు ఇస్తుంది.
-
Efficient (సమర్థవంతమైన): అనవసరమైన మాటలు లేకుండా, సూటిగా సమాధానం (to-the-point) ఇస్తుంది.
-
Nerdy (విషయ పరిజ్ఞానం): ఒక విషయం గురించి చాలా లోతుగా, టెక్నికల్గా వివరిస్తుంది.
-
Cynical ( విమర్శనాత్మక): కొంచెం వ్యంగ్యంగా, విమర్శనాత్మకంగా స్పందించవచ్చు.
ఇంతే కాదు, భవిష్యత్తులో AI ఎంత ఫన్నీగా ఉండాలి, ఎంత వివరంగా చెప్పాలి, ఎంత పొడుగ్గా రాయాలి… వంటి విషయాలను మనమే చిన్న స్లైడర్స్ (sliders) ద్వారా అడ్జస్ట్ చేసుకునే ఫీచర్ కూడా రాబోతోంది.
ఇది “ఒక AI అందరికీ” (One-size-fits-all) అనే విధానం నుండి “ప్రతి ఒక్కరికీ వారి సొంత AI” (A personalized AI for everyone) అనే దిశగా AI టెక్నాలజీ వేస్తున్న అతి పెద్ద అడుగు.

టెక్నికల్ విషయాలలో కూడా టాప్: కోడింగ్ మరియు గణితంలో మెరుగైన ప్రదర్శన
GPT-5.1 కేవలం మాటలకే పరిమితం కాలేదు. ఇది టెక్నికల్ పనుల్లో కూడా తన సత్తా చాటుతోంది. డెవలపర్లు, ప్రోగ్రామర్లు, మరియు విద్యార్థులకు ఇది శుభవార్త.
-
కోడింగ్: సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్లు వాడే SWE-bench వంటి కఠినమైన కోడింగ్ పరీక్షలలో GPT-5.1 గత మోడల్స్ కంటే చాలా మెరుగైన ఫలితాలను (76.3%) చూపించింది. అంటే, ఇది ఇప్పుడు కోడ్ను వేగంగా రాయడం, తప్పులను (Bugs) సరిదిద్దడం, మరియు సంక్లిష్టమైన ప్రోగ్రామ్స్ను అర్థం చేసుకోవడంలో మరింత మెరుగైంది.
-
గణితం (Math): AIME (American Invitational Mathematics Examination) వంటి ఒలింపియాడ్ స్థాయి గణిత సమస్యల పరిష్కారంలో కూడా దీని ప్రదర్శన మెరుగపడింది.
దీనర్థం, GPT-5.1 ఒకవైపు మనతో స్నేహితుడిలా “వెచ్చగా” మాట్లాడుతూనే, మరోవైపు ఒక సీనియర్ ఇంజనీర్ లేదా గణిత శాస్త్రవేత్తలా “తెలివిగా” కూడా పనిచేయగలదు.
ఈ కొత్త GPT-5.1 ని మనం ఎలా యాక్సెస్ చేయాలి?
ఇంత అద్భుతమైన ఫీచర్లు ఉన్న ఈ GPT-5.1 ని మనం ఎలా వాడాలి? అని మీరు ఆలోచిస్తుండవచ్చు. OpenAI ఎప్పటిలాగే, ఈ కొత్త, శక్తివంతమైన మోడల్స్ను ముందుగా వారి ChatGPT Plus, Pro, Go, మరియు Business సబ్స్క్రైబర్లకు (డబ్బులు చెల్లించి వాడేవారికి) అందుబాటులోకి తెచ్చింది. కాబట్టి, మీకు పెయిడ్ సబ్స్క్రిప్షన్ ఉంటే, మీరు ఇప్పటికే ఈ “Instant” మరియు “Thinking” మోడల్స్ను మీ చాట్ విండోలో ఎంచుకునే అవకాశం చూసి ఉండవచ్చు.
ఒకవేళ మీరు ఉచిత (Free) యూజర్ అయితే, మీరు కొంత సమయం వేచి ఉండాల్సి ఉంటుంది. ఈ ఫీచర్లను విస్తృతంగా పరీక్షించిన తర్వాత, రాబోయే వారాల్లో లేదా నెలల్లో ఉచిత యూజర్లకు కూడా పరిమిత యాక్సెస్ను ఇచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఇది మనకు ఎందుకు ముఖ్యం?
OpenAI విడుదల చేసిన ఈ GPT-5.1 అప్డేట్, AI కేవలం సమాచారాన్ని ఇచ్చే ఒక “వెతుకులాట యంత్రం” (Search Engine) కాదు, అది మనతో కలిసి పనిచేసే ఒక “సహచరుడు” (Companion) లేదా “సహకారి” (Collaborator) గా మారుతున్న తీరుకు ఒక స్పష్టమైన సంకేతం.
మీరు ఒక విద్యార్థి అయినా, ఒక ఉద్యోగి అయినా, ఒక కంటెంట్ క్రియేటర్ అయినా, లేదా టెక్నాలజీ గురించి తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఉన్న సాధారణ వ్యక్తి అయినా, ఈ మార్పు మీపై ఖచ్చితంగా ప్రభావం చూపుతుంది.
-
ఇకపై AI తో మాట్లాడటం మరింత సహజంగా, సులభంగా మారుతుంది.
-
కష్టమైన పనులను కూడా AI సహాయంతో వేగంగా పూర్తి చేయవచ్చు.
-
మీకు కావలసినట్లుగా, మీ మూడ్కు తగ్గట్లుగా AI తో సంభాషించే అవకాశం వస్తుంది.
టెక్నాలజీ చాలా వేగంగా మారుతోంది. GPT-5.1 అనేది ఆ మార్పులో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. భవిష్యత్తులో AI మన జీవితాల్లో ఎలా కలిసిపోతుందో చూడటానికి ఇది ఒక మంచి ఉదాహరణ.